ساختمانهاي اختصاصي سطح سلول
ساختمانهاي اختصاصي سطح سلول
سطح آزاد يا رأسي بسياري از انواع سلولهاي اپيتليال داراي ساختمانهاي تخصصي يافتهاي جهت افزايش ناحيهي سطح سلول يا انتقال مواد يا ذرات چسبيده به اپيتليوم است.
ميكروويليها (Microvilli)
در صورت مشاهده توسط ميكروسكوپ الكتروني، بيشترسلولهاي بسياري از بافتهاي مختلف داراي برآمدگيهاي سيتوپلاسمي هستند. برخي از اين برآمدگيها چينخوردگيهايي با يك مسير سينوسي هستند كه عمدتاً در سطوح جانبي سلول قرار دارند. ساير برآمدگيها (يعني ميكروويليها)، زوايد انگشتمانند به ارتفاع حدود 8% هستند. آنها عمدتاً در سطح آزاد سلول يافت ميشوند. صدها ميكروويلي در سلولهاي جذبي(مانند اپيتليوم پوشانندهي روده كوچك و سلولهاي لولهي كليوي نزديك) يافت ميشوند. در اين سلولهاي جذبي در مقايسه با بيشتر سلولهاي ديگر گليكوكاليكس ضخيمتر است. مجموعهي ميكروويليها و گليكوكاليكس را ميتوان با ميكروسكوپ نوري رؤيت كرد و حاشيهي برسي(brush border) يا مخطط(striated b.) خوانده ميشود.
در داخل ميكروويليها، دستجاتي از فيلامانهاي آكتين وجود دارند كه توسط چندين پروتئين ديگر، به غشاي پلاسمايي ( كه آنها را احاطه كرد) و به يكديگر متصل شدهاند.
مژكهاي ثابت (Stereocilia)
مژكهاي ثابت زوائد دراز و بيحركت سلولهاي اپيديديم و مجراي دفران هستند كه در واقع، ميكروويليهاي دراز شاخهدار بوده و نبايد با مژكهاي واقعي اشتباه شوند. مژكهاي ثابت با افزايش ناحيه سطح سلول، حركت مولكولها را در درون و خارج از سلول تسهيل ميكنند.