رشد غضروف
رشد غضروف به 2 فرآیند نسبت داده می شود : رشد میان بافتی ( interstitial growth ) که حاصل تقسیم میتوزی کندروسیتهای از بیش موجود است ؛ و رشد تبدیلی( appositional growth ) که حاصل تمایز سلولهای پری کندریال است . در هر دو مورد ، ساخت ماتریکس در رشد غضروف نقش دارد . رشد میان بافتی اهمیت کمتری از فرآیند دیگر دارد . این فرآیند فقط طی مراحل اول تشکیل غضروف صورت می گیرد که در این زمان با توسعه ماتریکس غضروف از داخل ، موجب افزایش توده بافتی می شود . رشد میان بافتی همچنین در صفحات اپی فیزی استخوان های بلند و درون غضروف مفصلی رخ می دهد. در صفحات اپی فیزی رشد میان بافتی در افزایش طول استخوانهای بلند و در تهیه یک مدل غضروفی برای روند استخوانسازی درون غضروفی (endochondral bone formation ) اهمیت دارد.
در غضروف مفصلی سلول ها و ماتریکس در نزدیک سطح مفصلی بتدریج پیر و فرسوده میشوند و غضروف باید از درون جایگزینی و نوسازی شود زیرا در این ناحیه ، پری کندریومی وجود ندارد که با روش تبدیل ، سلول ها را زیاد کند . در غضروف نقاط دیگر بدن، با سخت شدن فزاینده ماتریکس به دلیل پیوندهای عرضی بین مولکولهای ماتریکس ، رشد میان بافتی اهمیت کمتری می یابد . در این حال غضروف فقط پری کندریوم تکثیر یافته و تبدیل به کندروسیت می شوند ، در این حال آنها توسط ماتریکس غضروفی احاطه شده و درون غضروف موجود جای می گیرند.
تغییرات تخریبی
کاربرد طبی: در مقایسه با سایر بافتها ، غضروف هیالن نسبت به فرآیندهای تخریبی (دژنراتیو ) ناشی از افزایش سن مستعدتر است . کلسیفیکاسیون ماتریکس ، که افزایش در اندازه و حجم کند روسیت ها آغاز می شود و با مرگ آنها ادامه می یابد ، روندی شایع در برخی غضروف ها است . دژنراسیون آزبیتی شکل ( asbestiform degeneration ) که در غضروف پیر به وفور یافت میشود ، ناشی از تشکیل تجمعات موضعی رشته های کلاژن ضخیم غیر طبیعی است .
ترمیم ضعیف بافت غضروفی
بجز در کودکان خردسال ، غضروف آسیب دیده با اشکال و اغلب بطور ناکامل بازسازی می شود . بازسازی حاصل فعالیت پری کندریوم است ، که منطقه آسیب دیده را مورد تهاجم قرار داده و غضروف جدید تولید می کند . در نواحی با آسیب دیدگی شدید ( و گاهی در نواحی کوچک )، پری کندریوم بجای ساختن غضروف جدید ، جوشگاهی ( scar ) از بافت همبند متراکم ایجاد می کند .
غضروف الاستیک ( ارتجاعی )
غضروف الاستیک در لاله گوش ، دیواره های مجاری شنوایی خارجی ، لوله های شنوایی( استاش )، اپی گلوت و غضروف های میخی شکل ( cuneiform ) در حجره یافت میشود اصولاٌ غضروف الاستیک مشابه غضروف هیالن است به جز آنكه علاوه بر رشته های کلاژن نوع II ، حاوی شبکه در هم پیچیده ای از رشته های الاستیک ظرفیت نیز می باشد . غضروف الاستیک تازه ، رنگ متمایل به زرد دارد که ناشی از الاستین در رشته های الاستیک است.
غالباً دیده می شود که غضروف الاستیک به تدریج در امتداد غضروف هیالن قرار می گیرد . غضروف الاستیک نیز مانند غضروف هیالن حاوی یک پری کندریوم است .
غضروف فیبری
غضروف فیبری خصوصیات حدواسط بافت همبند متراكم و غضروف هیالن را دارد . این غضروف در ديسكهاي بین مهره ای ، در محل اتصال لیگامان های خاص به سطح غضروفی استخوان ها ، و در سمفیز عانه ( symphysis pubis ) یافت می شود . غضروف فیبری با بافت همبند متراکم همراه بوده و مرز بین این دو بافت کاملاً مشخص نیست ، بلکه این بافتها تغییری تدریجی نشان می دهند .
غضروف فیبری حاوی کندروسیت ها است ، چه به صورت منفرد و چه در گروههای هم جنس، که معمولاً در رديفهاي بلندی ( که توسط رشته های کلاژن نوع I از هم جدا شده اند ) ، آرایش یافتهاند . ماتریکس غضروف به دلیل این که غنی از کلاژن نوع I است ، اسید وفیل میباشد .
در غضروف فیبری، رشته های متعددی کلاژن دسته هایی بین گروههای کندروسیتی تشکیل میدهند یا آنکه در طول ستون های کندروسیتی ، آرایش موازی پیدا می کنند. این نحوه قرارگیری بستگی به فشارهای وارد در غضروف فیبری دارد ، زیرا دسته های کلاژن در جهت موازی یا این فشارها قرار می گیرند . در غضروف فیبری پری کندریوم قابل شناسایی وجود ندارد .
دیسک های بین مهره ای
هر دیسک بین مهره ای ( intervertebral disk ) در بین مهره قرار گرفته و به کمک لیگمانها،به آنها متصل نگهداشته می شود . دیسک ها 2 جزء دارند : حلقه فیبری رشته ای (fibrous annulus fibrosus ) و هسته نرم ( nucleus pulposus ) ، دیسک بین مهره ای مانند یک بالشتک لغزنده عمل می کند که مانع از خورده شدن مهره های مجاور توسط نیروهای سایشی طی حرکات ستون فقرات می شود . هسته نرم بصورت یک لایه ضربه گیر بین مهره های عمل می کند تا مانع از تماس و اصطکاک آنها شود .
حلقه فبیری (آنولوس فبیروزوس ) یک لایه خارجی از بافت همبند متراکم دارد ولی عمدتاٌ از لایه های همپوشان ( overlapping )غضروف تشکیل می شود که دسته های کلاژن در آن ، با زاویه قائمه در لایه های مجازور هم ترتیب یافته اند . تیغه های متعدد با رشته های کلاژن نوع I _ که زاویه 90 درجه دارند _ در لایه های مجاور هم ، صفحه ای فراهم می آورند که حالت ارتجاعی غیر عادی دارد و قدرت مقاومت در برابر فشارهای ناشی از تماس مهره ها پیدا می نمماید.
نوکلئوس پالپوزوس در مرکز آنولوس فیبروزوس قرار دارد . این قسمت از طناب عصبی اولیه ( notochord ) رویان مشتق می شود و محتوی تعدادی سلول گرد محصور در یک ماتریکس چسبنده غنی از اسیدهیالورونیک و رشته های کلاژن نوع II می باشد . نوکلئوس پالپوزوس در کودکان بزرگ است ، ما با افزایش سن کوچکتر شده و قسمتی از آن با غضروف فیبری جایگزین می گردد
فتق دیسک بین مهره ای
کاربرد طبی : پارگی حلقه فیبری که اغلب در ناحیه خلفی ( دسته های کلاژن کمتری دارد ) رخ می دهد ، منجر به بیرون زدگی نوکلئوس پالپوزوس و همزمان ، مسطح شدن دیسک می شود . در نتیجه ، دیسک غالباً جابجا شده و یا از محل خود در بین مهره ها در می رود . اگر دیسک به سمت طناب نخاعی حرکت کند ، می تواند بر اعصاب فشار وارد آورده ، باعث درد شدید و اختلالات عصبی شود . درد همراه با دررفتن مهره ، ممکن است در مناطقی که توسط رشتههای عصبی تحت فشار عصب دهی می شوند _ معمولاً ناحیه کمری تحتانی _ حس شود.